Tập 26. Học theo cảnh giới Bồ Tát, chuyển phàm thành thánh
26. Học theo cảnh giới Bồ Tát, chuyển phàm thành thánh
QUYỂN 2 – TẬP 26
HỌC THEO CẢNH GIỚI BỒ TÁT, CHUYỂN PHÀM THÀNH THÁNH
(
学菩萨界，转凡成圣
)
Mọi người đều biết làm việc thiện có thể chuyển thành công đức. Vậy ta hỏi quý vị: một người đã có công đức rồi, công đức đó có thể chuyển thành thiện nghiệp hay không? Nói cho quý vị biết: người xuất gia tu hành thì có thể. Nếu trong đời này họ xuất gia tu hành nhưng không tu cho tốt, đến đời sau tái sinh làm người, thì toàn bộ công đức ấy sẽ chuyển thành phúc báo. Ví dụ: niệm kinh mà hữu khẩu vô tâm, động ý xấu hoặc làm việc không tốt… thì tất cả công đức tích lũy trong đời này sẽ chuyển thành phúc báo. Bởi vì quả báo đã đầu thai làm người rồi, nên đời này coi như tu uổng công. Sư phụ nói cho quý vị đạo lý này là để quý vị nhất định phải kiên trì tu hành, tu tâm cho thật tốt. Ngoài ra, tất cả công đức mà quý vị làm được cần phải không ngừng “gia nhiệt” – bồi đắp thêm – thì mới có thể giữ vững được công đức ấy.
Chúng ta đều đang học theo Bồ Tát, học tinh thần từ bi của Bồ Tát. Hôm nay, Sư phụ sẽ giảng cho quý vị về “Thập Địa Bồ Tát”. Mỗi lần Sư phụ chỉ có thể giảng một địa. Thập Địa Bồ Tát là mười cảnh giới khác nhau của Bồ Tát. Cảnh giới của Bồ Tát chính là cảnh giới mà chúng ta cần học tập. Tuy hiện nay chúng ta đang học Phật, học theo Bồ Tát, nhưng quý vị nhất định phải biết rốt cuộc Bồ Tát có những cảnh giới như thế nào.
Thập Địa Bồ Tát còn được gọi là Thập Thánh Vị. Chúng ta học theo Bồ Tát là học theo cảnh giới của Bồ Tát. Mà cảnh giới của Bồ Tát có mười cấp bậc khác nhau. Chúng ta cần biết rốt cuộc mình đã tu đến cấp bậc nào, cũng tức là phải biết mình đã tu đến tầng thứ nào. Sư phụ sẽ lần lượt giảng về Thập Địa Bồ Tát, từng địa một, phân tích từ mặt chữ cho quý vị nghe, rồi dùng lời lẽ giản dị để giảng giải một cách thấu triệt mười cảnh giới của Bồ Tát, để quý vị có thể tu học theo Thập Địa Bồ Tát, hiểu rõ mỗi cảnh giới khác nhau của Bồ Tát rốt cuộc là như thế nào, và làm thế nào mới có thể đạt được cảnh giới Thập Địa Bồ Tát.
Hôm nay Sư phụ giảng cho quý vị về Nhất Địa Bồ Tát, tức Sơ Địa Bồ Tát, còn gọi là Hoan Hỷ Địa Bồ Tát. Hoan Hỷ Địa: là khi vừa bước ra khỏi cảnh giới phàm phu, lần đầu tiên tiến vào cảnh giới Thánh; niềm vui trong tâm dung hòa, hoan duyệt biểu lộ ra bên ngoài; phát sinh nhiều hoan hỷ, nên gọi là Hoan Hỷ Địa. Dùng trí huệ do văn – tư – tu làm gia hạnh trí; đoạn trừ vô minh chấp ngã của phàm phu; chứng đắc công đức viên mãn của Bố Thí Ba La Mật tăng thượng.
Sơ Địa Bồ Tát là khi vừa mới đạt đến cảnh giới của Bồ Tát, tức Hoan Hỷ Địa Bồ Tát. “Thủy xuất phàm cảnh” nghĩa là vừa mới rời khỏi cảnh giới nhân gian, đạt đến cảnh giới của bậc Thánh, tức cảnh giới của Bồ Tát. Nói cách khác, quý vị vừa thoát khỏi cảnh giới tầm thường của phàm nhân, bắt đầu tiến về cảnh giới của Bồ Tát. “Sơ đăng Thánh cảnh” nghĩa là quý vị vừa mới bắt đầu bước lên tầng thứ của bậc Thánh. “Khánh tâm nội dung, duyệt tình ngoại phát” nghĩa là tâm mừng vui, hoan hỷ; vừa bắt đầu cảm nhận niềm vui nơi nội tâm hòa nhập vào cảnh giới Thánh; đã hòa tan những việc rườm rà nơi nhân gian vào trong cảnh giới của Phật. “Duyệt” chính là tâm hoan hỷ – vô cùng vui mừng khi bước vào Thánh giới, bước vào cảnh giới Bồ Tát; đã khai ngộ, nhận ra rằng đời người chỉ là do nhân duyên hòa hợp mà thành; đối với mọi việc đều vui vẻ, đều có thể viên dung. Tất cả mọi việc nơi nhân gian đều có thể bao dung, dung hòa; từ đó tiến vào Thánh giới. Làm bất cứ việc gì cũng đều có một niềm vui trong đó. “Dung duyệt tình ngoại phát” nghĩa là tâm hoan hỷ, tâm từ – bi – hỷ – xả bắt đầu phát lộ ra bên ngoài; có một dạng năng lượng khiến quý vị vươn lên cao, giống như tên lửa – khi khí năng lượng được phóng ra ngoài, tên lửa liền bay lên. Bởi vì mỗi việc mà Sơ Địa Bồ Tát làm đều sinh khởi tâm hoan hỷ, nên gọi là Hoan Hỷ Địa Bồ Tát. Hoan Hỷ Địa Bồ Tát làm việc gì cũng vui vẻ, hoan hỷ; việc gì cũng nhìn thấu, việc gì cũng hiểu rõ. Chỉ có con người mới không vui, mới ưu sầu, phiền não.
Dùng trí huệ văn – tư – tu để tu dưỡng trí huệ của chính mình. “Văn” là thấy, nghe, ngửi… nhưng chữ “văn” ở đây không chỉ đơn thuần là nghe bằng tai mới gọi là văn. Tất cả những gì sáu căn của quý vị tiếp xúc với sáu trần đều gọi là “văn”; tức là mọi điều mà quý vị tiếp xúc đến đều thuộc về “văn”. Chữ “văn” ở đây là một khái niệm tổng thể. “Văn tư” nghĩa là khi quý vị tiếp xúc với sự vật, sẽ sinh khởi suy nghĩ. Có suy nghĩ rồi mới có thể tu dưỡng trí huệ, vì vậy gọi là văn – tư – tu – huệ. Khi ở nhân gian, tất cả những gì quý vị nhìn thấy, sau khi được bộ não chọn lọc và suy xét, phải dùng chánh kiến của Bồ Tát để tư duy. Lúc đó liền trở thành tu tâm, cũng chính là bắt đầu khởi dụng trí huệ của bản thân.
Trí huệ của con người từ đâu mà có? Chính là từ việc học cách chuyển hóa những điều mình nhìn thấy. Ví dụ, chữ giản thể sau khi được phần mềm máy tính chuyển đổi thì trở thành chữ phồn thể; chữ phồn thể cũng có thể chuyển thành chữ giản thể. Cũng vậy, trong tâm của Bồ Tát giống như có một bộ chuyển đổi: tất cả mọi thứ khi đi vào, sau khi được bộ não “lọc” qua, liền trở thành điều thuộc về cảnh giới của Bồ Tát. Nhưng còn phải có “gia hạnh trí”, nghĩa là tất cả hành vi và sự tu hành của quý vị đều phải có trí huệ đi kèm, đó gọi là gia hạnh trí. Tức là mọi hành vi do quý vị làm ra nhất định phải có trí huệ. Ví dụ, khi cãi nhau với người khác – hành vi đó có trí huệ hay không? Lấy trộm đồ của người khác, dùng lời nói để lừa gạt người khác – quý vị nói xem những hành vi ấy có trí huệ hay không? Những hành vi như vậy hoàn toàn chưa đạt đến cảnh giới của Bồ Tát. Sơ Địa Bồ Tát, mọi hành vi – bao gồm hành vi nơi suy nghĩ, hành vi trong nội tâm – tất cả đều hàm chứa trí huệ. Trí huệ đó chính là trí huệ của Bồ Tát.
“Đoạn phàm phu ngã tính” nghĩa là nhất định phải đoạn trừ vô minh. Mỗi người chúng ta đều là phàm phu tục tử. Phàm phu là người trong đầu chỉ nghĩ đến mình; phàm phu chính là người thường. “Ngã tính” là bản tính của cái “ta”, mà bản tính ấy bị vô minh che lấp. Vì vậy, phải đoạn trừ vô minh của chính mình. Vì sao hiện nay lại có vô minh? Là bởi trong những đời quá khứ, quý vị đã làm những việc sai trái, khiến tâm linh bị nhiễm bụi trần, cho nên mới sinh ra vô minh. Do đó, Bồ Tát dạy phải đoạn trừ vô minh nơi ngã tính của phàm phu. “Chứng biến mãn công đức Đàn Ba La Mật tăng thượng” nghĩa là tất cả những gì quý vị chứng ngộ trong Phật pháp đều viên mãn công đức; tức là mọi công đức hiện có của quý vị, khi tránh xa tập khí vô minh của bản thân – bao gồm điều mình suy nghĩ, lời mình nói ra, điều mình nghe thấy và việc mình làm – tất cả đều thấm nhuần trí huệ của Bồ Tát. (Ba La Mật nghĩa là bờ kia.) Dùng cảnh giới của mình mà nâng cao thêm một tầng, rồi lại nâng cao thêm một tầng nữa.
Tam địa hợp thành một giới. Khi đạt đến Thập Địa Bồ Tát thì viên mãn, cũng chính là câu trong Tâm Kinh: “A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề”, tức là Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Tâm Kinh quý vị đều biết tụng, nhưng quý vị có biết ý nghĩa của tựa đề Tâm Kinh là gì không? “Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh” – Bát Nhã là trí huệ; Ba La Mật là bờ kia; Đa là đến. Ý nghĩa của Tâm Kinh là khiến tâm của quý vị đạt đến bờ kia mà mình mong cầu, tức là đạt đến cảnh giới khai ngộ; dùng trí huệ để đạt đến bờ kia, cũng chính là dùng cảnh giới của mình để đạt đến một tầng cảnh giới cao hơn. Sư phụ thường giảng cho quý vị về trí huệ Bát Nhã. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thuyết pháp suốt 49 năm, giảng chính là trí huệ Bát Nhã. Trí huệ của con người là điều quan trọng nhất. Bởi vì có trí huệ mới có thể khai ngộ, mới có thể tu hành cho tốt. Nếu ngay cả trí huệ cũng không có, nghe gì cũng không hiểu, thì làm sao tu hành được?
Hôm nay do thời gian có hạn, Sư phụ giảng đến đây thôi. Lần sau, Sư phụ sẽ giảng về điều kiện để bước vào Sơ Địa Bồ Tát, tức là làm thế nào chuyển từ phàm nhân thành Bồ Tát; làm thế nào từ cõi người, dùng ý niệm sau khi đã tu luyện của chính mình mà bước vào cảnh giới Bồ Tát. Sư phụ dùng tám câu tâm đắc để khuyên chúng sinh phá mê khai ngộ, sớm thành tựu Bồ Đề:
Thế đạo nan thành Phật, duy hữu tu tâm phục,
Tam miệu tam bồ đề, giới định tuệ lai y,
Phá trừ vô minh tâm, nhẫn nhục khai ngộ hân,
Chứng đắc vô thượng pháp, phàm nhân biến Bồ Tát
