Tập 25. Dùng Báo thân nhân gian tu thành Pháp thân Bồ Tát

Bộ 12 Quyển - Quyển 2 25 Th06 2026

25. Dùng Báo thân nhân gian tu thành Pháp thân Bồ Tát

QUYỂN 2 – TẬP 25

DÙNG BÁO THÂN NHÂN GIAN TU THÀNH PHÁP THÂN BỒ TÁT

(

用人间的报身来修成菩萨的法身

)

Lần trước Sư phụ đã giảng sơ lược cho quý vị về Pháp thân, Hóa thân và Báo thân. Vậy thế nào là Hóa thân? Thế nào là Pháp thân? Thế nào là Báo thân? Sự khác biệt giữa chúng ở đâu? Trước hết nói về Hóa thân. Hóa thân tồn tại trong không gian này dưới trạng thái sinh mệnh như thế nào? Ví dụ, chúng ta có thân xác bằng xương thịt để sinh hoạt trong không gian này, vậy Hóa thân tồn tại nơi nhân gian dưới hình thái ra sao? Và giữ vai trò, tác dụng gì?

Trước hết nói với quý vị, Hóa thân có thể hóa hiện thành hai thân: thứ nhất là Pháp thân, thứ hai là Báo thân. Pháp thân chính là thân của Bồ Tát – lời nói, hành vi, cử chỉ đều có thể ảnh hưởng đến người khác. Pháp thân có thể thị hiện cho con người nhìn thấy, cũng có thể không cho thấy. Chỉ có Bồ Tát mới có thể được gọi là Pháp thân. Báo thân là thân mà chúng ta dùng để học Phật, tu hành ngay tại nhân gian. Thân này tồn tại là do quả báo mà chúng ta mang theo, vì có báo nên mới có thân. Khi con người ở nhân gian và cõi trời làm được nhiều việc của Bồ Tát, sau khi thoát khỏi lục đạo mới có thể thành Bồ Tát – đó gọi là báo thân chuyển thành pháp thân. Nói cho quý vị biết, các vị Thiên vương ở cõi trời Dục giới cũng thuộc Báo thân Bồ Tát. Còn ở cõi trời Sắc giới và Vô Sắc giới thì khác, đó thuộc về Hóa thân Bồ Tát.

Pháp thân trong Phật pháp còn gọi là pháp tính thân, là bản của mọi năng lượng được thành tựu bởi nguyện lực. Pháp thân là nguồn gốc tụ hội của tất cả năng lượng; mà nguồn gốc năng lượng ấy chính là Phật trong tự tính, tức là bản tính chân thật của quý vị. Khi một người hoàn toàn chứng đắc pháp tính thân, người đó chính là một vị Bồ Tát ở tầng thứ rất cao. Nguồn năng lượng căn bản này có “phạm vi” và “tầm mức” của nó, mà phạm vi đó trên thực tế chính là khả năng dung nhiếp toàn bộ thế giới. Ví dụ khi Sư phụ lễ Phật, hai tay có thể nâng đỡ vũ trụ, đó là biểu trưng cho việc bản tính nơi thân hợp nhất với bản năng của vũ trụ, tức là tổng thể năng lượng của vũ trụ. Điều này nếu nói theo cách nhìn của khoa học, cũng có thể lý giải phần nào từ góc độ vật lý. Bồ Tát là không gian vật chất rộng lớn nhất, vô hình vô tướng. Quý vị đừng nghĩ rằng Quán Thế Âm Bồ Tát thật sự chỉ có một nghìn tay một nghìn mắt. “Thiên thủ thiên nhãn” là cách nói hình tượng: mắt của Bồ Tát muốn nhìn đến đâu thì thấy đến đó, tay của Bồ Tát muốn cứu giúp nơi nào thì có thể cứu giúp nơi đó. Đó là để hình dung năng lượng và năng lực rộng lớn của Bồ Tát, chứ không phải chỉ giới hạn ở hình tướng nghìn mắt nghìn tay.

Báo thân chính là thân xác bằng xương thịt của chúng ta dùng để thọ nhận quả báo. Con người đến thế gian này là để nhận quả báo: nếu đời trước làm nhiều việc thiện thì đời này hưởng thiện báo; nếu đời trước tạo nhiều việc xấu thì đời này phải chịu khổ, nhận ác báo. Chính báo thân này mới là “người trực tiếp gánh chịu” mọi vui khổ trong thế giới này. Thân này được hưởng thụ cũng là nó, mà chịu đau khổ cũng là nó. Có thể nói, mọi cảm nhận vui – buồn, sướng – khổ trong đời người đều do báo thân gánh chịu. Báo thân là do nghiệp nhân quả tạo thành, khiến quý vị đến thế gian này để thọ báo.

Thế nào gọi là Báo thân Bồ Tát? Chính là khi quý vị ở nhân gian mà mọi hành vi, việc làm đều giống như Bồ Tát, thì trên thực tế quý vị đã là Báo thân Bồ Tát. Bởi vì khi đó con người đã vượt lên trên bụi trần thế tục, ở đây nói về tư duy và cảnh giới tâm, chứ không phải thân xác đã rời khỏi nhân gian. Báo thân Bồ Tát là dùng thân xác phàm tục để làm việc của Bồ Tát. Ví dụ hôm nay quý vị đi làm việc thiện, giúp đỡ người khác, đó là Báo thân Bồ Tát. Hôm nay quý vị đi cứu người, giảng Phật pháp cho người khác nghe, quý vị cũng chính là Báo thân Bồ Tát.

Chúng ta sống trong thế giới này theo quy luật nhân quả, và báo thân cũng là sự thành tựu từ công đức. Vì thân này trong đời trước đã tạo nhiều công đức, nên đời này quý vị mới dùng báo thân để hưởng những phúc báo hiện có, như sự an ổn, điều kiện sống hay địa vị, tất cả đều do công đức đời trước chiêu cảm. Báo thân thọ dụng trong Pháp thân, mà Pháp thân chính là bản tính chân thật của con người; Pháp thân ấy trên thực tế thuộc về cảnh giới thiên giới. Lấy ví dụ, hiện nay dùng thân người nơi nhân gian để hoằng pháp là biểu hiện của báo thân; còn Pháp thân thì thuộc tầng cao hơn. Báo thân chịu sự dẫn dắt của Pháp thân, nhưng chính sự tu hành và thành tựu nơi báo thân mới có thể thúc đẩy sự thành tựu của Pháp thân. Nói cách khác, khi quý vị ở nhân gian học theo hạnh Bồ Tát, tu đến một cảnh giới nhất định, chuyên sâu một pháp, khai mở trí huệ, thì mới dần dần có phần tương ưng với Pháp thân, dĩ nhiên điều này không hề dễ. Sự thành tựu của Hóa thân và Pháp thân trên thực tế đều bắt đầu từ nền tảng tu hành của Báo thân.

Trong bài kệ hồi hướng có câu: “Tận thử nhất báo thân, đồng sinh Cực Lạc quốc.” Bởi vì báo thân là thân không thể mang theo để tu ra khỏi thế gian. Cũng giống như thân xác này, quý vị nói xem có thể mang nguyên thân xác lên trời không? Điều đó là không thể. Chỉ khi buông bỏ và rời khỏi thân xác này, mới có thể thăng lên cảnh giới cao hơn. Ví như một quả bóng bay chứa khí nhẹ, muốn bay lên cao thì nó phải thật nhẹ, bên trong không thể chứa đầy tạp vật, lại càng không thể mang theo đồ nặng, như vậy mới có thể bay lên được.

Người triệt ngộ bản tính là người đã hoàn toàn khai ngộ tự tánh. Dù cả thế giới không ai hiểu mình, họ vẫn không cảm thấy cô đơn. Khi đã thật sự thông suốt đạo lý và khai ngộ rồi, thì dù hôm nay làm bất cứ việc gì, trong tâm cũng không còn cảm giác trống vắng hay lẻ loi. Nhiều người cho rằng học Phật là để sau khi chết được lên trời. Thật ra, học Phật không phải là gửi gắm hy vọng vào cái chết. Có người khi quả báo khổ đau đến liền nghĩ: “Thôi chết sớm cho xong, chết rồi có thể lên trời.” Đó chính là một sự nương tựa sai lầm vào cái chết. Họ đã hoàn toàn hiểu sai. Học Phật không phải để trông chờ sau khi chết sẽ ra sao, mà là để ngay trong hiện tại sống được tự tại và vượt lên trên phiền não khổ đau. Chúng ta học Phật hôm nay không phải vì chuyện sau khi chết, mà là để bắt đầu chuyển hóa từ bây giờ, sửa đổi bản thân, xây dựng nền tảng tốt đẹp cho tương lai. Như vậy mới đúng là học Phật. Chư Phật, chư Bồ Tát thị hiện nơi nhân gian là để cứu độ chúng sinh, mong cho quý vị ngay bây giờ được tốt lên, chứ không phải đợi đến sau khi chết mới tốt.

Sư phụ dạy đại chúng hãy luôn ghi nhớ: người khác luôn đúng, còn mình luôn sai, thì người ấy sẽ không còn sinh tâm oán hận. Hãy xem người khác mãi mãi là tăng thượng duyên giúp mình trưởng thành, thì suốt cuộc đời nơi nhân gian, quý vị mới có thể không ngừng tiến lên, cho đến khi đạt được đại giác đại ngộ, công đức viên mãn.