Tập 44. Tâm như nước, tánh như gương

44. Tâm như nước, tánh như gương

QUYỂN 2 – TẬP 44

TÂM NHƯ NƯỚC, TÁNH NHƯ GƯƠNG

(

心如水，性如镜

)

Hôm nay Sư phụ giảng cho đại chúng về cách đoạn trừ phiền não. Con người có một tật xấu: cái gì cũng muốn, cái gì cũng muốn thu nhận hết; món ăn nào cũng muốn nếm, trò gì cũng muốn chơi. Vì thế mà bất cứ loại phiền não nào cũng đều “chiếu đơn toàn thu” (nhận hết không bỏ sót). Chính vì con người có thói quen cái gì cũng nhận hết như vậy, nên mới sinh ra phiền não. Phiền não từ đâu mà đến? Đều là do tự mình tìm lấy. Giống như bóng trăng dưới nước: trong nước vốn dĩ không có mặt trăng, nhưng vì sao lại nhìn thấy trăng trong nước? Là vì quý vị đi tìm trăng dưới nước. Là vì trăng phản chiếu xuống, khiến mặt nước không còn yên tĩnh, dường như nhiều thêm một vật. Đợi một lúc khi trăng đi rồi, mặt nước lại trở nên bình lặng. Nước này cũng giống như tâm của quý vị vậy. Ví như chiếc gương soi thấy hoa: nếu không có hoa, trong gương sẽ không hiện bóng hoa. Tâm của chúng ta cũng như một tấm gương trong suốt. Nếu không nhìn thấy những cảnh tượng của thế gian, thì sẽ không khởi sinh phiền não. Khi chưa thấy “hoa”, tâm vốn thanh tịnh như gương, sạch sẽ và trong sáng. Nhưng vì đã nhìn thấy hoa, đã soi thấy “hoa trong gương”, nên tâm mới trở nên không còn bình lặng.

Tiếp theo, Sư phụ giảng cho quý vị về cách đoạn trừ phiền não, cần hiểu rõ một cảnh giới. Tâm của quý vị chính là một cảnh giới. Hôm nay quý vị tu đến mức độ nào, thì cảnh giới của quý vị ở mức độ đó. Hôm nay quý vị làm công đức mà không mang theo bất kỳ tâm riêng tư hay tạp niệm nào, thì đó mới thật sự là công đức. Hôm nay quý vị giúp đỡ người khác, nếu không xuất phát từ tâm thanh tịnh, mà làm với mục đích riêng hoặc mang theo tình cảm cá nhân để xử sự, thì đó là chưa tu tốt, chưa có cảnh giới. Học Phật tu tâm thật sự không dễ. Nếu làm bất cứ việc gì cũng mang theo tư tâm và tạp niệm, thì cảnh giới của quý vị sẽ không thể nâng cao, tâm sẽ không thể bình lặng, và phiền não sẽ sinh khởi. Thậm chí rõ ràng là đang làm công đức, mà vẫn có thể sinh ra phiền não.

Khi phiền não tồn tại trong đầu quý vị, khi cảnh giới tâm của quý vị không cao, khi quý vị đem tất cả những thứ mình ưa thích gom hết vào thân và vào tâm, khi quý vị đối với mọi thứ đều “chiếu đơn toàn thu”, đem tất cả đồ ăn đều ăn vào (vì đồ ngon thì ai cũng thích ăn), thì vào lúc đó, quý vị sẽ đạt được một thứ, đó chính là bệnh. Ví dụ, nếu đem tất cả những thứ nơi nhân gian đều thu hết vào trong đầu, thì đầu óc sẽ sinh bệnh. Nếu cái gì cũng muốn ăn vào trong thân thể, thì thân thể của quý vị sẽ sinh bệnh.

Vì vậy, muốn đoạn trừ phiền não thì phải loại bỏ toàn bộ những phiền não trong tâm. Nói thì có vẻ dễ, nhưng quý vị thử nghĩ xem: ai thật sự có thể loại bỏ hết phiền não của mình? Hôm nay trong quý vị, có ai là người hoàn toàn không có phiền não? Chỉ nhìn trên gương mặt cũng có thể thấy phiền não rồi, huống hồ là nơi hành vi và lời nói. Khi thì vì hôn nhân, khi thì vì con cái, khi thì vì tiền bạc, khi thì vì công việc, khi thì vì thân thể… đủ mọi thứ. Quý vị nói xem, có mệt mỏi vì phiền não hay không? Quý vị học đến hôm nay, đã thật sự buông xuống được chưa? Sư phụ thường giảng cho quý vị rằng: phiền não phải buông xuống như thế nào? Chính là phải nghĩ cho thông, phải nghĩ cho thấu. Khi nghĩ không thông, thì phải cầu Phật, cầu Bồ Tát. Phải bằng tâm kiên trì niệm kinh, cầu xin Phật Bồ Tát giúp mình nghĩ cho thông suốt, loại bỏ đi những phiền não.

Hôm nay có một gia đình ba người cất công từ Trung Quốc đến gặp Đài trưởng. Hai đứa con của họ đều bị chậm phát triển trí tuệ, cha mẹ vô cùng đau khổ. Sư phụ đã giúp họ xem nguyên nhân là do đâu mà ra. Người mẹ vốn cho rằng đó là do mình từng phá thai nên mới dẫn đến hậu quả như vậy, nhưng thực tế không chỉ đơn thuần là vấn đề phá thai mà chủ yếu là do nghiệp đã tích lũy từ tiền kiếp. Nghiệp chướng từ đời trước quá sâu nặng, lại cộng thêm nghiệp phá thai trong đời này, cho nên khi đứa trẻ vừa sinh ra, giống như một túi thuốc nổ lập tức bị châm lửa. “Thuốc nổ” ấy chính là nghiệp mà cậu bé đã tạo trong tiền kiếp. Sư phụ hỏi họ: “Trong gia tộc của cậu có từng tạo sát nghiệp hay không? Ban đầu cậu ấy trả lời: “Không có, con không nhớ ra.” Sau đó suy nghĩ kỹ lại mới nhớ rằng mẹ cậu ấy trước đây làm nghề bắt và bán ốc nước. Bà thường xuống nước vớt ốc đem đi bán, nhờ nghề ấy mà nuôi cậu ấy khôn lớn và cho ông ăn học đến đại học. Chính vì nghiệp sát sinh từ nghề nghiệp ấy, nên cậu ấy sinh ra đã mắc bệnh về máu, lại liên lụy đến con cái đều bị chậm phát triển trí huệ, khiến cậu vô cùng thống khổ. Sư phụ đã giúp cậu tìm ra căn nguyên của bệnh nghiệp, chỉ ra phương hướng chuyển hóa, đồng thời ban cho họ niềm hy vọng và củng cố tín tâm.

Cậu ấy hỏi Sư phụ: “Thưa Đài Trưởng, nếu lúc đó mẹ con không đi bắt ốc, không bán ốc, thì làm sao có thể nuôi con khôn lớn? Làm sao con có thể được học đại học?” Câu hỏi ấy có lý không? Xét ở phương diện nhân gian thì có lý. Nhưng nếu nhìn từ cảnh giới tu hành thì lại khác. Nếu khi ấy mẹ cậu có cảnh giới cao hơn, có sự hiểu biết sâu về nhân quả, thì có lẽ mọi việc đã không diễn ra như vậy. Bà sống trong thế gian, cho rằng nuôi con trưởng thành là thiên chức của người làm mẹ. Vì thế, dù là bán ốc hay làm bất cứ công việc gì, bà cũng chỉ một lòng nghĩ đến việc nuôi con khôn lớn, cho con ăn học nên người. Chỉ tiếc rằng bà không hiểu rõ đạo lý nhân quả: nghiệp mình tạo ra trong lúc mưu sinh, về sau nhất định sẽ có quả báo, thậm chí còn có thể ảnh hưởng đến đời sau của con cháu.

Mẹ cậu ấy đi bắt ốc, bán ốc, vì thế đã tạo thành hậu quả là đứa con sinh ra liền mắc bệnh về máu. Không chỉ vậy, cháu nội và cháu ngoại của bà cũng đều mang bệnh. Tai họa mà hiện nay bà phải gánh chịu, đã vượt xa rất nhiều so với những khổ cực mà bà từng chịu đựng khi nuôi con năm xưa. Hôm nay Sư phụ kể cho quý vị nghe câu chuyện có thật trong đời sống này, chính là để quý vị hiểu đạo lý, hiểu rõ định luật nhân quả: đã gieo nhân gì, tương lai nhất định sẽ nhận quả báo ấy.

Học Phật phải có tâm vô sở đắc. Ta có cái tâm gì đâu? Ta không có cái tâm ấy, không có cái tâm phiền não ấy. Tâm vô sở trụ là tâm không dính mắc vào bất cứ điều gì; trên thế gian này không có bất kỳ sự việc nào có thể khiến ta giữ lại trong lòng, chấp giữ trong tâm. Phải hiểu rõ tâm mình, phải nhận ra tâm mình, thì mới có thể thấy được chân tâm, thấy được Phật tâm. Chính vì quý vị đã quên mất Phật tâm của mình, nên mới sinh ra tham, sân, si.

Nếu một người nói năng chua cay, khắc nghiệt, thì suốt đời sẽ là người phúc mỏng. Quý vị hiện nay theo Sư phụ học Phật pháp, tuyệt đối không được châm biếm, mỉa mai người khác. Người thường xuyên nói lời châm biếm người khác là người phúc mỏng, thiếu phúc khí. Ngay cả ý niệm muốn châm biếm người khác cũng không nên khởi lên. Chỉ cần khởi một niệm như vậy, thì phúc khí đã dần dần hao tổn.

Phải ghi nhớ rằng tất cả rồi sẽ trở thành quá khứ. Nếu không buông bỏ phiền não, thì mọi thứ cũng sẽ trở nên trống rỗng, bởi vì quý vị sẽ sống trọn một đời trong phiền não. Bây giờ quý vị thử nghĩ xem: quý vị đã đi qua nửa đời người, có người gần như đã đi hết một đời. Đến nhân gian này một lần, rốt cuộc đã đạt được điều gì? Rốt cuộc chẳng đạt được gì, thứ đạt được chỉ là một đời phiền não và cả một đời sân giận. Quý vị hiện nay hãy thử tổng kết lại một đời mình đã đi qua: niềm vui nhiều hay phiền não nhiều? Đời người cứ như thế mà trôi qua trong phiền não. Bồ Tát từng dạy: nhân đạo chính là phiền não đạo. Con người thật đáng thương. Hãy nghĩ xem, hiện nay nhân loại đang làm gì? Đang gây ô nhiễm môi trường, đang phá hoại sự cân bằng sinh thái. Trái đất mỗi ngày đều bị tổn hại; nếu không nhờ mọi người cùng nhau gìn giữ và bảo vệ, thì sớm muộn gì trái đất cũng sẽ đi đến chỗ hủy diệt.

Nếu tư tưởng và cảnh giới của mỗi người đều dừng lại ở chỗ làm mọi việc vì bản thân mình, vì “tôi” mà cãi vã, vì “tôi” mà tranh đấu, vì “tôi” mà có thể tàn hại lẫn nhau – tất cả đều xuất phát từ chữ “tôi” ấy. Đó là tiểu ngã, chứ không phải đại ngã. Con người thật đáng thương, thật nhỏ bé, cũng chỉ vì một chữ “tôi”. Hôm nay Sư phụ làm tấm gương cho quý vị: tôi đối xử tốt với mọi người trên khắp thế giới, nên tôi nhận được sự ủng hộ của mọi người trên khắp thế giới. Mọi người đều yêu kính Sư phụ. Vậy ai sẽ yêu kính quý vị? Chỉ cần biết cho đi thì nhất định sẽ nhận lại. Khi quý vị giúp đỡ mọi người, thì những vấn đề của gia đình nhỏ cũng có thể được giải quyết. Nếu chỉ nghĩ đến gia đình nhỏ của mình, thì sẽ không thể giải quyết được việc chung. Nếu mọi người đều không làm việc thiện, thì trái đất này sẽ trở thành ra sao? Rất đơn giản – đó chính là một cảnh giới. Quý vị ngồi ở đây thì phải có cảnh giới cao. Nếu ngồi ở đây mà không có cảnh giới, hoặc cảnh giới còn thấp, chỉ đơn thuần là không làm điều xấu, thì như vậy quý vị chỉ mới đạt đến tiêu chuẩn của người thế gian. Nhưng như thế vẫn chưa phù hợp với tiêu chuẩn của Sư phụ, cũng chưa phù hợp với tiêu chuẩn của Bồ Tát.

Con người phải hiểu “vạn niệm quy nhất”, tức là đem muôn vàn ý niệm gom về một niệm – quy về việc học Phật, học Pháp. Hôm nay không cần khởi bất cứ niệm nào khác, chỉ chuyên tâm học Phật. Như vậy thì sẽ không còn phiền não. Hiện nay là thời kỳ mạt pháp, vô thường đến nhanh như vậy, nghiệp lực đến mạnh như vậy, mà quý vị vẫn còn khởi tâm riêng tư, còn mang tạp niệm sao? Hãy buông xuống đi, buông bỏ phiền não, đừng suy nghĩ thêm nữa, phải vạn niệm quy nhất. “Vạn niệm quy nhất niệm” nghĩa là ngay cả một niệm cũng không được có. Có người nói: “Con có rất nhiều ý niệm, gom lại thành một niệm có được không?” Học Phật thì ngay cả ý niệm “học Phật” cũng không nên có, như vậy cảnh giới của quý vị mới cao hơn. Niệm này vô cùng quan trọng. “Vạn niệm quy nhất” trên thực tế chính là nói rằng một người không nên khởi vọng niệm.

Khi chúng ta học về “vạn niệm quy nhất niệm”, Sư phụ dạy rằng có ba loại tâm không nên chấp giữ: 1: Tâm quá khứ. 2: Tâm hiện tại. 3: Tâm vị lai. Ba loại tâm này đều bất khả đắc.

Tâm quá khứ là gì? Là nghĩ rằng: trước đây tôi thế này thế kia, trước đây tôi đã đối xử với người ấy tốt biết bao nhiêu. Chính vì chấp vào tâm quá khứ như vậy nên sinh ra không vui, phiền não theo đó mà khởi, rồi sinh sân giận, cuối cùng tức đến mức phát bệnh.

Tâm hiện tại là gì? Là nghĩ rằng: hiện tại tôi phải thế này thế kia, tâm tôi bây giờ phải ra sao. Nhưng như vậy thì có thể giải quyết được điều gì? Quý vị là ai chứ? Thực ra chẳng có gì cả. Đến nhân gian đi một chuyến, vốn dĩ chỉ là một giấc mộng. Đến nhân gian chính là một giấc mộng. Nếu có một ngày ngủ rồi không tỉnh lại nữa, trong mộng biết mình đã chết, lúc đó hãy xem thử mình đang ở nơi nào, đó chính là quả báo do sự tu hành và nghiệp lực mà quý vị đã tạo trong suốt một đời. Quý vị hiểu chưa?

Tâm vị lai là gì? Là nghĩ rằng: sau này tôi sẽ thế này thế kia, con cái tôi lớn lên sẽ ra sao, tương lai sẽ như thế nào. Thay vì nghĩ những điều ấy, trước hết hãy tự mình tu tâm cho tốt, tích lũy thêm đức hạnh và phúc báo cho đời sau. Sư phụ thường dạy quý vị: bình thường phải biết tạo phúc, thì đến tuổi về già mới có phúc. Bình thường tạo ác, thì đến tuổi về già sẽ nhận quả báo ác.

Tiếp theo, Sư phụ giảng cho quý vị về lý luận của Phật pháp. Trong kinh Phật có nói: cái gọi là “pháp”, kỳ thực chính là “vô pháp”. Những lý luận và pháp chỉ nói suông bằng miệng, mà không thực hành vào trong hành vi của mình, như vậy có phải là pháp không? Thực ra cũng chẳng khác gì không có pháp. Sư phụ nói trước cho quý vị nghe, rồi sau đó sẽ giải thích rõ hơn. Bởi vì “vô pháp” tức “hữu pháp”. Nói là không có pháp, vậy trên thực tế pháp có tồn tại hay không? Nó là có tồn tại. Nhưng quý vị nói rằng mình đã thấy được pháp ấy chưa? Chưa. Vậy nên nói là “vô pháp”.

Sư phụ đưa ra cho quý vị một ví dụ đơn giản: vì có không khí, quý vị mới có thể sống. Nhưng quý vị không nhìn thấy không khí; quý vị có thể rời khỏi không khí được không? Thực tế, không khí là tồn tại, nhưng lại khiến quý vị không có cảm giác rõ ràng về nó. Vì vậy, pháp học Phật cũng như thế, pháp ấy vốn ở ngay trong tâm. Rất nhiều người học Phật học Pháp, cứ nghĩ rằng chỉ cần ăn mặc sạch sẽ, hoặc đã quy y một pháp môn nào đó, hoặc ở đây biểu hiện ra vẻ rất tốt đẹp; cũng giống như có người cầm hương, khi lễ Phật thì làm rất nhiều động tác cho người khác xem, để người khác bắt chước. Như vậy là đang học “pháp”, chứ không phải học “Phật”. Người thật sự học Phật là “vô vi nhi hữu vi”, dường như không làm gì, nhưng thực ra đã làm; mà thực ra là không làm, lại giống như đã làm.